Windsor House Okulu: Demokratik Bir Eğitim Felsefesini Destekleyen Sistem, Prosedürler ve Program

Windsor House Okulu:
Demokratik Bir Eğitim Felsefesini Destekleyen Sistem, Prosedürler ve Program

Selena Couture*

İnanıyorum ki, insanlar, onlara bir şeyler öğretenlere saygı duyduklarında, değer verdiklerinde ve kendilerine saygı gösterildiğine ve değer verildiğine inandıkları zaman en iyi şekilde öğrenirler. Bu nedenle öğrenmede insan ilişkileri çok önemli bir yer teşkil eder. Demokratik yapılar insanlar arasında saygı dolu ilişkilerin gelişmesine yardımcı olur ve öğrenciler bu yapının bir parçası oldukça, ideal öğrenme ortamının en gerekli unsuru olan sosyal sorumluluk yeteneklerini geliştirirler. Windsor House Okulu, Kuzey Vancouver Okul Bölgesi’nde 40 yıllık bir devlet okuludur. Okul, bu yıllar içinde, demokratik bir ortamda çalışmaktan öğrendiklerimizle evrimleşerek, birçok değişiklik geçirmiştir.  Okulumuzun en temel öğesi bir yandan güncel öğrenci yapısına cevap verebilmek için esnek yapısını koruması diğer yandan da kendi değerlerine sahip çıkmasıdır. Öğrencilerimizin özgüvenli, bilinçli ve topluluk çalışmasına yatkın olmalarını hedefliyoruz. Okulumuzun tüm öğrencileri için belirlediğimiz amacımız ise öğrencilerin kendi kendine öğrenen bireyler olmaları için gerekli yetenek ve tutumları güçlendirmeleri, kendilerini keşfetmeleri ve geliştirmeleridir. Bu amacımızı destekleyen özel hedefler ise grup içi ilişkiler üzerine çalışmak, Windsor House sistemleri ve prosedürleri ile ilgili olmak ve öğrenme fırsatlarını değerlendirmektir (WH belgesi, Bireysel Eğitim Planı, Uzun Dönemli Amaçlar). Bizim sistemlerimiz ve prosedürlerimiz bu amaç doğrultusunda gelişmiştir ve daha da etkin olabilmek için bunları sürekli geliştirmeye devam ediyoruz. Bu makale güncel okul ortamımızı, özellikle de okul yönetim sistemleri, veli anlaşmaları, program seçimi ve değerlendirmesi konularını açıklayacaktır.
Windsor House katılımcı demokrasiyi temel alır. Haftada üç kere yapılan Okul Meclisi toplantılarında her hangi bir topluluk mensubu (öğrenci, çalışan, veli ya da topluluğun onayladığı bir gönüllü) yeni bir karar almakla, var olan bir kuralı değiştirmekle ya da sınıflarla, aktivitelerle, anlaşmalarla ilgili bir teklif sunabilir. Katılım herkese açıktır fakat zorunlu değildir. Toplantılarda bir çalışan olması ve bir öğrencinin toplantı başkanı olması zorunluluğu vardır. Ayrıca bir karar alınabilmesi için yetişkin katılımcıların sayısı, öğrenci katılımcıların sayısına eşit olmalıdır.
Bir kararın yürürlüğe girmesi için en azından aşağıdaki yedi adımın gerçekleştirilmesi gerekir:
1.    Toplantı başkanı yazılı olarak verilen kararı yüksek sesle okur.
2.    Başkan kararla ilgili herhangi bir sorusu olan var mı diye sorar.
3.    Başkan, karara karşı çıkacak biri olup olmadığını sorar, eğer herhangi biri ‘evet’ derse adım 4’e geçilir. Yoksa adım 5’e geçilir.
4.    Karara karşı çıkan ve onaylayan konuşmacılar, Başkan söz hakkı verdiğinde konuşurlar.
5.    Başkan kararı oylamaya sunar, kararın geçmesi için topluluğun en az üçte ikisi tarafından onaylanması gerekir.  Ancak karar okulun kültürünü değiştirecek kadar önemli ise oybirliği aranır.
6.    Onaylanan bütün kararlar haftalık bültende yayımlanır.
7.    Karar yayımlandıktan sonra, eğer kimse kararı tekrar gözden geçirmeyi teklif etmezse, karar bir hafta içinde yürürlüğe girer.
8.    Eğer karar maddi bir destek gerektiriyorsa, karar verilmeden önce yönetim kurulunun saymanına danışılır.
Okulun çoğunluğunu ilgilendiren konuları görüşmek ve Sınıf ve Donanım Kurulu’nu denetlemek Okul Yönetim Kurulu’nun görevlerinden bazılarıdır. Okul Yönetim Kurulu her hafta okulda bulunan Sınıf Konseyleri ile ilgili rapor  (çalışanlardan biri tarafından toparlanan) alır. Okulumuzda birçok oda ve değerli araç-gereçler var. Bu kaynaklarının sorumlu topluluk üyelerince kullanılabilmesi için konsey sistemi oluşturulmuştur. Her bir konsey ya okulun bir alanından ya da özel bir cihazdan sorumludur: örneğin Kütüphane Konseyi ya da Laptop Konseyi gibi. Her konsey en az haftada iki kere buluşur ve kaynakların kullanımına ilişkin kuralları, bu kaynakları kullanma iznine sahip olan kişilerin isimlerini ve bu kişilerin buluşma zamanlarını bildirir. Her konsey bu kaynakların kullanımına ilişkin oluşabilecek şikayetlerle ilgilenirler. Eğer bir konsey ilkelere uymazsa (düzenli buluşmamak, şikayetlerle ilgilenmemek ya da haksız bir uygulamaya yer verecek şekilde çalışmak gibi), Okul Konsey’i kaynakların kullanımını bu konsey için durdurup, ancak çalışanlardan birinin gözetimi altında kullanılmasına izin verir.
Yargı Konseyi topluluk üyelerinin kendi içinde çözemediği sorunlarla ilgilenmek için haftada üç kere toplanır. Bazen, sorunla ilgili kişi sorunu yazılı olarak konseye bildirir, bazen de topluluk üyelerinden biri gördüğü bir problem ile ilgili şikayette bulunur. Sorunla ilgili kişiler ve sorunla ilgili tüm detaylar (zaman, yer, şahitler gibi) kağıda dökülür ve toplantıda görüşülmek üzere bildirilir. Eğer sorunla ilgili olan kişiler toplantıda bulunmuyorlarsa, bu kişilere onlar olsun olmasın toplantıda bu sorunun tartışılacağı bildirilir.
Tartışmaların amacı her zaman sorunu çözmektir. Herkese saygılı olmak ve asla kimseyi yaptığı bir hata yüzünden cezalandırmamak, küçük düşürmemek; kişiye yaptığı hatayı telafi etmek –tüm katılımcıların uygun gördüğü şekilde ilişkileri düzeltmek- için şans vermek bizim için çok önemlidir. Aynı zamanda, çalışanlardan biri ile anlaşmazlığa düşen öğrencileri, sorunlarını bire bir bu kişi ile çözmeleri için desteklemekteyiz. Anlaşmazlık durumlarında Marshall Rosenberg’in “şiddetsiz iletişim” tekniklerini kullanmaktayız. Ayrıca tüm çalışanlarımız Diane Gossen’in “öz disiplinin geri kazanılması’ eğitimini almışlardır.
Her yıl aşağı yukarı öğrencilerimizin %80’inin bu toplantılarda tartışılan bir ya da iki sorunu olur. Öğrencilerimizin %10’unun her ay bir kaç sorunu olur ve kalan %10’un ise her gün bir sorunu olur. Bu sistemin, diğer öğrencilerle sosyal sorunları olan ve sorumluluk konusunda zorlanan öğrencilerimizin üzerinde önemli bir etkisi olduğunu görüyoruz. Sistemi başarılı kılan özellikler, yargılayıcı olmayan bir ortam oluşturulması, öğrencilerin sorunların çözümüne ait önerileri akranlarından duymaları ve davranışlarını saygı dolu bir ortamda değiştirmeleridir. Büyük öğrencilerin küçüklerin üzerinde rehber (mentor) olarak önemli etkileri vardır. Tartışılan tüm konuların dosyaları bir öğrencinin sürekli aynı sorunu yaşayıp yaşamadığını görmek ve denenen çözüm türlerini izleyebilmek için arşivlenmektedir. Yargı Konsey’imizin, topluluk üyeleri arasında güvenilir ilişkiler oluşturulmasında ve sürdürülmesinde önemli bir etkisi vardır, ki bu tür ilişkiler öğrenme ortamının en gerekli öğelerinden birisidir.
Okul yılımız ‘Açık Alan’ toplantısı ile başlar. Öğrenciler, öğretmenler, veliler ve gönüllüler bir araya gelir ve gelecek birkaç ay ya da tüm yıl boyunca ne çalışmak ve ne yapmak istediklerini konuşurlar. Herkes yeni bir ders isteğinde bulunabilir, bütün öneriler listelenir ve insanlar ilgili oldukları örnek derslere yazılırlar. Daha sonraki bir kaç hafta bu dersleri, sınıfları ve etkinlikleri organize etmek ile geçer. Daha sonra öğrenciler kararlarını verir ve biz de programı hazırlarız. Bu işlemler ortalama bir ay sürer.
Tüm bu çalışmalar sürerken, önceden düzenlenen bu etkinliklerle ilgilenmeyen birçok öğrencimiz de olur. Bu öğrenciler okulun kaynaklarını kullanırlar ve öğrenci ve çalışanlarla istedikleri gibi ilişki kurarlar. Yetişkin gözetiminin gerektirdiği aktivitelerde, (okul dışı geziler, beden eğitimi salonunda fiziksel aktiviteler gibi) küçük bir grupla ilgilenecek bir çalışan bulunmaktadır. Ayrıca, öğrenciler, kaynakları saygılı bir şekilde kullandıkları sürece, kendiliğinden gelişen etkinlikler için kullanılabilecek birçok alan vardır.  Bunların yanı sıra,  bir çalışan her 15 dakikada bir gerekli olduğunda öğrencilere yardım edebilmek için okulun çevresinde dolaşır. Seçeneğe dayalı bu program öğrencilerin özyönetimli olmalarını sağlar; öğrenciler meraklarının peşinden giderler, kendileri için en önemli olan şeyi öğrenmeyi hedeflerler, bilinçli olarak bir şeyi öğrenmeyi seçerler. Bazen konu çok ilgilerini çekmese bile ilerideki amaçlarına bir basamak yaklaşacaklarını düşünerek öğrenirler.
Windsor House Okulu öğrencileri okul dışında, aile içinde ve yaşadıkları çevrede gerçekleşen öğrenmenin değerini bilirler. Bu değeri desteklemek amacı ile veliler çocuklarını okula yazdırırken, çocuklarının okul dışındaki etkinliklere katılmalarına izin verdiklerini belirten bir anlaşma imzalarlar. Veliler çocuklarının, okul tarafından geliştirilen kurallara uydukları surece başlarında bir yetişkin olmadan, okul bilgisayarından internete girmelerine izin verirler. Bu tür okul-aile anlaşmaları, güçlü aile ilişkilerini destekler. Veliler, okulu ve okul-aile işbirliğini desteklemek amacıyla, haftada en az üç saat, okulda bulunarak ya da evden okula ait projelere yardımcı olarak gönüllü olarak çalışırlar.
Böyle kendine özgü bir okul için, öğrenmeyi ölçmek ve değerlendirmek sıradan bir karneden farkı olmalıdır. Öğrencilerin Windsor House’da deneyimledikleri bu öğrenme sisteminin değerini ömür boyu anlamaları için değerlendirme konusunda yeni yöntemler geliştirmeye çalışıyoruz. Bu çalışmalarımızdan biri, bazı öğrencilerin haftalık “öğrenme grubu” toplantıları yapıp, neler öğrendiklerini konuşmaları, uzun ve kısa dönemli planlarını gözden geçirip, değerlendirmeleridir. Ayrıca her aile ile yılda üç kere toplanılır. Bu toplantıda, çalışanlar öğrencinin okula ilgisiyle ilgili düşüncelerini, öğrenci ise bu anlamda öğrenme konusundaki düşüncelerini paylaşır. Tüm bu düşünceler ve paylaşımlar her bir öğrencinin portfolyosunda saklanır. Öğrenci istediği zaman portfolyosundaki eğitimi ile ilgili bilgileri başka bir okul ya da işveren ile paylaşabilir. Bu değerlendirme, öğrencilerin kendilerine ait yeteneklerin ve bilgilerinin farkında olmaları ve öğrenmelerinin bir sonraki aşamasını planlamaları için yararlı bir araç olmayı amaçlar. Öz değerlendirmeyi destekleyen bu sistem, özellikle çalışmalarının içine dalmış ve durup ne kadar öğrendiklerinin farkına varamayan öğrencilerin farkındalıklarını arttırmayı hedefler. Öğrencinin kendi kendini (çalışanların ve ailenin yardımı ile) değerlendirmesi özellikle önemlidir, çünkü öğrenci kendi programını kendi belirlemektedir; bu nedenle öğretmenler öğrencinin öğrenmesini tek başlarına değerlendirecek konumda değillerdir.
Windsor House’a kaydolan öğrenciler okulun yönetimi, kendi kişisel problemlerinin çözümü, ne zaman ve ne öğrenmek istedikleri konusunda söz sahibi olduklarını bilirler. Öğrenme deneyimleri nerede gerçekleştiği göz önüne alınmadan değer görür ve aile ilişkileri her zaman desteklenir. Ayrıca öz değerlendirme aracılığıyla, ne öğrendiklerinin farkına varmaları ve bu öğrenmelerine değer biçmeleri her zaman desteklenir. Tüm bu yapılar bir araya gelerek öğrencilere saygı duyulan, ilişkilere değer verilen demokratik bir eğitim ortamını yaratır.

*Selena Couture, 17 yıldır alternatif eğitim ile ilgili çalışmalar yapmaktadır Selena 1995’ten beri Windsor House Okulu’nda çalışmaktadır. Selena, bu yıl Windsor House’da değerlendirme koordinatörü olarak çalışmakta ve kütüphane konseyinde çalışanları temsil etmektedir. Ayrıca British Columbia Üniversitesi’nde okuyan Selena Tiyatro ve İlk Milletler konusunda dersler almaktadır. 2008 Yazında Alternatif Eğitim Derneği Selena’yı eşi Matt Hern ve çocukları ile birlikte Türkiye’de ağırladı. Bu makalenin bir uyarlaması 2008 yılının Kasım ayında Yıldız Üniversitesi’nde verildi.


Internet Linkleri
http://whs.at.org/ Windsor House bağımsız web sitesi.

http://www.nvsd44.bc.ca/SchoolSites/WindsorHouse.aspx Windsor House Okul Bölgesi web sitesi.

http://sane.at.org/ Society for the Advancement of Non-Coercive Education (Windsor House Okulu Konseyini maddi ve felsefi olarak destekleyen kamu yararına çalışan bir kuruluş) Helen Hughes, Windsor House Okulu’nun başkanı ve emekli kurucusu.

http://www.idec2008.org/ 2008 Uluslararası Demokratik Eğitim Konferansı 

http://www.realrestitution.com/  Diane Gossen

Add Comment