İrlanda’nın Eğitim Denetimi

İRLANDA’NIN EĞİTİM DENETİMİ
Irlanda parlamenter bir demokrasi ile yönetilir. Ulusal
Parlamento; Cumhurbaşkanı, Temsilciler Meclisi ve Senato’dan
meydana gelmektedir. İrlanda Hükümetinin her üyesi tüm ülke ve
parlamentoya karşı ülkenin eğitimden sorumludur.
İrlanda’da eğitimden, Eğitim ve Bilim Bakanlığı sorumludur.
Teftiş Kurulu Bakanlığın bir bölümüdür ve Bir Başmüfettiş
tarafından yönetilir. İki Başmüfettiş yardımcısı vardır. Birisi
İlköğretimden, diğeri ortaöğretimden sorumludur.
Teftiş Kurulu, Başmüfettiş vasıtasıyla üç bağımsız bölümle
birlikte Bakan ve Sekreterin yetkileriyle donatılmış olarak çalışır.
Bunlar; İlköğretim (1.kademe ve özel eğitim), ortaöğretim ve
pedagoji servisidir.
Müfettişler, Bakanlık ile okullar arasındaki yasal bağlantıyı
sağlarlar. Müfettişlerin görevleri: öğretmenlerin değerlendirilmesi,
danışmanlık, müfredatı ve sınavları planlama, hizmetiçi eğitim
kurslarına katılma, eğitim kolejleri ile irtibat kurma, Eğitim
Bölümünün ilgili sorumluları ile öğretmenleri görüştürmektir. Üst
kademelerde müfettişler eğitim politikası oluşturmada tavsiye
niteliğinde rehberlik görevlerine sahiptir.
Yönetim Gözetimi ve Denetimi
Okul öncesi eğitimin beyaz kitabında okul öncesi eğitimin
gözetimi belirtilmiştir. Yönetim Sisteminin birinci kademesinde
denetim ve gözetim vardır. İkinde kademede denetimin yanı sıra çok
az gözetim vardır. Üçüncü eğitim kademesinde gözetmenlik yoktur.
Fakat, bütün okulların denetimi Eğitim ve Bilim Bölümü tarafından
yapılmaktadır.
Eylül 1998 dan beri okulların yeni iç yönetim düzenlemeleri
yapılmıştır. Buna göre Okulların yönetim kurulları ve okul
yöneticileri okul yapılarından ve gelişimden sorumlu tutulmuştur.
Eğitim ve Bilim Bölümü, Teftiş Kurulu tarafından bütün okulların
değerlendirilmesi için pilot projeler hazırlamıştır. Bu projelerde
ahmetk@meb.gov.tr 100
kalitenin temin edilmesi, okul sistemlerinin gözetlenmesi için bazı
formların uygulanılması düşünülmektedir.
Okulöncesi Eğitimde Denetim ve Gözetim
Irlanda da okul öncesinde ulusal bir denetim sistemi yoktur.
Fakat Beyaz Kitapta ( Aralık 1999) Okul öncesi eğitimde gelişme
sağlamak için çalışmalar başlatılmıştır. İlkokul genel denetim
planında okul öncesi denetiminin avantaj sağlamayan bölümlerine
yer verilmiştir. Bu bakımdan yalnız, Eğitim ve Bilim Bölümü
tarafından 4-6 yaş grubunun denetiminin ilkokullarla birlikte
yapılması istenmiştir. (İrlanda da Okul Öncesi Eğitim 0-2; 2-4 ve 4-6
yaş gruplarını göre üç kategoride planlanmıştır.)
1998 Eğitim Kanunun da III. Bölümü 13. Maddesinde Teftiş
Kurulunun görevleri ve fonksiyonları açıklanmıştır, Teftiş Kurulunun
sorumluluk ve fonksiyonları arasında kalite temini ve eğitime etkileri
göz önünde bulundurulmuştur.
İlköğretimde Denetim
Son denetim raporlarında genellikle öğretmenlerin
çalışmalarından bazı tavsiyelerin yerine getirilmesi istenmektedir.
1990-1991 Öğretim yılında (515) Okulun çalışmasında İlköğretim
okullarında bir yıllık çalışma planı hazırlanması tavsiye edilmiştir.
Denetim vasıtasıyla İlköğretim müfettişlerinin okullardaki
zamanlarının çoğunu okul fonksiyonlarının yerine getirilmesi
yönünde tavsiyelerde bulunmaktadır. Müfettiş, bir öğretim yılı
başlamadan önce dikkat etmesi gereken hususları belirler, bu
durumda da öğretmenle görüşmenin öncelik arzettiği ortaya
konulmuştur. Raporlar, tam gün ziyaretlerin sayılarına ve denetimde
elde edilen bulgulara yer verilerek sonuçlandırılmaktadır. Müfettişler
grubunun büyük okulları denetlemesi sağlanmaktadır. Öğretmenlerle
bireysel görüşmeler, yazılı sınavların denetimi, öğretmen
çalışmalarının gözlemlenmesi, müfettişlerin görevleri arasındadır.
Eğitim ve Bilim Bölümüne okul raporu gönderilmeden önce, okul
müdürünün başkanlığından öğretim personelinin görüşlerinin de
alındığı olağan bir alt toplantı yapılır. Okul gözetimlerinde devam
son zamanlarda bir gelişim göstergesidir. 1998 Eğitim Kanununda 16
ahmetk@meb.gov.tr 101
yaş çocuklarının okula devamlarının sağlanması özellikle
belirtilmiştir.
Ortaöğretimde Denetim.
Her bir konu veya konu alanının öğretim müfettişleri bir alan
uzmanı müfettiş olarak atanırlar. Öğretimin genel
değerlendirilmesinde, kursların planlanması, ders hazırlıkları,
öğretmen/öğrenci oranları, değerlendirmeler denetimin birer kriterdir.
Müfettişlerin her bir sınıf denetimindeki izlenimlerinde
öğretmenlerle sözlü olarak iletişim kurmaları bilinen bir durumdur.
Her bir okul denetim raporunda, Eğitim ve Bilim Bölümü tarafından
okul yönetimine denetim raporu üzerine bir mütalaa mektubu
gönderir. Rapor, konuların organızasyonu, ilgili konuda öğretimin
zayıf yönleri üzerindeki gözlemleri kapsayan önerileri ihtiva
etmektedir.
Eğitim Bölümü Teftiş Kurulu
Teftiş Kurulu müfredat pilot projelerin geliştirilmesinde
önemli bir yere sahiptir. İki ana inceleme kurulu 1990 yılında
kurulmuştur. Bunlar İlköğretim Müfredatı İnceleme Kurulu, diğeri
İlköğretim Teftiş Kuruludur. Bu kurulların Eğitim ve Bilim
Bölümünün Ulusal Müfredat Değerlendirme Konseyi (NCCA)ile
birlikte çalışması belirtilmiştir. 1995 de Teftiş Kurulu örgün öğretim
dışındaki öğrencilerin geçişlerini sağlamak için uygulanan
programların denetimini yapılmıştır. Teftiş Kurulu, kamu
sınavlarında örgün öğretim dışındaki öğrencilerin performanslarını
Ulusal Müfredat ve Değerlendirme Konseyi ile birlikte gözden
geçirmektedir. 1997 ve 1998 de Teftiş Kurulu, Bitirme Sınavları
konularından yirmisi üzerinde bir rapor yayınlamıştır. Teftiş
Kurulunun çalışmalarında her konuda, kamu eğitim sınav sistemi,
değerlendirilmesi, gözetimi ve organizasyonları göz önünde
bulundurulmaktadır.
Teftiş Kurulu eğitimin her kademesinde sistemin
değerlendirilmesine katkı sağlamaktadır. Teftiş Kurulunun üyeleri
devlet okulları ve mesleki eğitim okullarının ortaöğretim
kademesinden seçiminden oluşan karma bir gruptur.
ahmetk@meb.gov.tr 102
Teftiş Kurulunun Yeniden Yapılandırılması
Bakanlığın diğer bölümlerinin yanı sıra Teftiş Kurulunda da
son 5 yıl içinde yeniden yapılandırma çalışmaları yapılmıştır. Devlet
Sınav Komisyonu, Ulusal Eğitim Refah kurulu gibi yeni organlar
kurulmuştur. Bakanlığın taşra teşkilatı iletişim ağına bağlanmıştır.
Okul gelişim planı ve okullar için müfredat desteğine yatırımlar
devam etmektedir.
Devlet Sınav Komisyonunun Mart 2003’te oluşturulmasına
kadar Teftiş Kurulu ortaöğretim müfettişleri hem sınav yöneticisi
hem de sınav değerlendiricisi olarak sorumlu bulunmaktaydılar. Bu
konuda deneyimli bir grup müfettiş sınav ve değerlendirme yöneticisi
olarak bu komisyona atanmışlardır. Özel Eğitim Ulusal Konseyi ve
Öğretmen Konseyinin kurulmasıyla bu konularda Teftiş Kurulunun
sorumluluk yükleri azalmıştır.
Yeniden Yapılandırmada Teftiş Kurulunun İdari Yapısı
aşağıdaki şekildedir
Teftiş Kurulu Başkanı
Bölgesel alt bölüm
Teftiş Kurulu Başkan Yrd
Politika destek alt bölümü
Teftiş Kurulu Başkan Yrd
1- Kuzey ve Kuzey Dublin
Bölgesi
6- Değerlendirme Destek ve
Araştırma Ünitesi
2- Güney-Doğu ve Güney
Dublin Bölgesi
7- Öğretmen Eğitimi
3- Batı ve Orta-Batı Bölgesi 8- Yeterlik, Müfredat ve
Değerlendirme
4- Güney Bölgesi 9- Özel Eğitim ve Göçmen
Eğitimi
5- Orta Bölge ve Batı Dublin
Bölgesi
10- Denetim Hizmetleri ve
Uluslararası Bağlantılar
ahmetk@meb.gov.tr 103
Bir başmüfettiş olan kurul başkanına bağlı olarak iki ana
bölümde örgütlenmiştir. Teftiş Kurulunun yönetim yapısı; bir
başmüfettiş başkanlığında iki başkan yardımcısı başmüfettiş ve on
tane başmüfettiş yardımcısından oluşmaktadır.
Yönetim dışında birinci seviye eğitimin denetim ve
değerlendirilmesi görevinde 68 müfettiş, ikinci seviye eğitimde ise 42
müfettiş bulunmaktadır. Bu durum; 3155 ilkokulda 26000 öğretmen,
759 ortaöğretim okulunda 25000 öğretmenin denetimini
kapsamaktadır.
Denetim Türleri
Okullarda uygulanan denetim türleri şu şekildedir.
Birinci seviye eğitimde; stajyer öğretmen denetimi, tam okul
denetimi ve içerik odaklı denetimdir.
İkinci seviyede ise ders denetimi, tam okul denetimi ve içerik
odaklı denetimdir.
Tam okul denetimi modelinde okul bir bütün olarak ele
alınmaktadır. Okul gelişimine destek sağlamak için önerilerde
bulunulmakta ve okul ile birlikte mesleki dayanışma ruhu
oluşturulmaya çalışılmaktadır. Okullar okul öz değerlendirmesi
yapmak zorundadırlar ve bu değerlendirme kaliteyi geliştirmeye
belirgin olarak yardımcı olmaktadır.
Tam Okul Denetim Raporu
TOD raporu direk olarak TOD değerlendirme çerçevesini
yansıtır. Raporun metni her bir araştırma alanına dayanan belgelerle
değerlendirme ifadeleri arasında bir belge içermektedir. TOD
raporunda hiç bir kimsenin isminden bahsedilmez. Bu raporun esas
amacı araştırma alanlarındaki durumun niteliğini değerlendirmektir.
TOD raporu yönetim kurulu başkanı ve okul müdürünün
dikkatine sunulur. Mesleki eğitim komitesince yönetilen bir okul
olma durumunda rapor resmi eğitim komitesine bağlı baş yetkilisinin
dikkatine sunulur.
Değerlendirme raporunu almalarına müteakip yönetim kurulu
başkanı veya kendisi tarafından yetkilendirilen birisi yönetim
kurulunun rapordaki bulguları ve önerileri üzerine görüşmeleri
ahmetk@meb.gov.tr 104
tavsiye edilir. Yönetim kurulundan raporun değerlendirme aşaması
ile TOD raporunun yayımı arasında okuldan ayrılmış olan personel
dâhil bütün personele de ulaştırması talep edilmektedir. Başkanın
personelin diğer üyeleri için raporun bir örneğini elde etmesi
serbesttir. Okul toplumunun üyeleri rapora dikkatlerini ve raporda
tespit edilen güçlü yönleri ve geliştirilmesi tavsiye edilen alanları
dikkate almalıdır. Bu öneriler okulun gelişimi için gelecekteki
yönetimini formüle etmek için kullanılmalıdır. Sonrasında okul
gelişim planı sürecine kaynak olmalı ve okul toplumunun bütün
bireylerinin bu konuya yoğunlaşmasını sağlamalıdır.
Tam Okul Değerlendirme raporları teftiş kurulunun internet
sayfasında yayınlanmaktadır.
Tam Okul Denetim Raporlarında ki Konu Başlıkları
1. Okul Yönetim Kalitesi
1.1. Okulun Özgün Durumu-Etkinlikler, İletişim ve İlgi
1.2. Okulun Mülkiyeti
1.3. Okul İçi Yönetim
1.4. Kaynak Yönetimi
2. Okul Gelişim Planı
3. Uygulanan Müfredat Kalitesi
3.1. Müfredat Planlama ve Organizasyon
3.2. Öğrencilerin Ders ve Program Seçme İşlemleri
3.3. Ders Dışı Uygulamalar
4. Derslerin Öğrenme ve Öğretme Kalitesi
4.1. Planlama ve Hazırlık
4.2. Öğrenme ve Öğretme
4.3. Değerlendirme ve Başarı
5. Öğrencilere Verilen Desteğin Kalitesi
5.1. Özel Eğitim Gereksinimi Olan Öğrenciler
5.2. Diğer destekler
5.3. Rehberlik
5.4. Ahlâk ve Maneviyat Eğitimi
6. Bulguların Özeti ve Daha İleri Gelişim İçin Tavsiyeler
7. Ders Denetim Raporları

 

kaynakça:

T.C.
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
Teftiş Kurulu Başkanlığı

AVRUPA BİRLİĞİ ÜLKELERİNDE
EĞİTİM DENETİMİ

Hazırlayan
Ahmet KASAPÇOPUR
Milli Eğitim Bakanlığı Başmüfettişi

Ankara 2007

Add Comment