Avusturya’da Eğitim Denetimi

AVUSTURYANIN EĞİTİM DENETİMİ

Avusturya federal bir devlettir. Resmi dili Almanca’dır.
Eğitimin sorumluluğu federal yönetim ile eyalet yönetimi arasında paylaşılmıştır.
Eyaletlerde bölge ve il okul kurulları oluşturulmuştur.
Zorunlu eğitim, ortaöğretim ve üniversitelerin gözetim ve denetimi
farklı yapıdadır.Yüksek öğretimde, ayrıca parasal harcamaları
kapsayan mali denetim vardır.
Tarım ve Ormancılık Lisesi, Viyana Endüstri Lisesi gibi
doğrudan Federal Eğitim ve Sanat Bakanlığına bağlı bazı okulların
denetimleri branş müfettişlerince yapılmaktadır. Bununla birlikte
Federal Eğitim ve Sanat Bakanlığı Şeması içinde, daha açık bir
deyişle merkezi düzeyde bir teftiş kurulu yoktur. Bakanlık bölge ve
illerin eğitim denetimi bağlantısının ofisleri aracılığıyla
sağlamaktadır.
Eyaletlerin tamamında okullar, okul müfettişlerince
denetlenmektedir. Bu yapı Avusturya eğitim sisteminin karakteristik
bir özelliğidir. Zorunlu eğitimde denetimi il müfettişleri; ortaöğretim
denetimini de bölge branş müfettişleri yapmaktadır. Zorunlu eğitim
kapsamındaki tarım ve ormancılık öğretimi yapan okulları da il
müfettişleri denetlemektedir
Okulların Denetimi
Denetimde öncelikle okul müdürü sorumludur. Bütün
okullardaki tüm öğretmenlerin ilk gözetmeni ve rehberi, okul
yasalarının uygulayıcısı; öğretiminin kalitesini ve öğrenci başarısı ile
performanslarını belli düzeyde sağlama yükümlülüğü okul
müdüründedir.
Teftiş Kurulu, Federal Müfettişleri Kanunuyla kurulmuştur.
Bu kurul, işlevini okul denetim büroları içinde yer alan bölge okul
müfettişleri ve il okul müfettişleri (branş müfettişleri) yoluyla
yürütmektedir. Müfettişler, illerde federal okul yetkilileri, bölge okul
kurulları, il okul kurulları ile yakın ilişki içerisindedir. Okul denetim
kurulları bölge ve eyalet kademesinde çalışırlar.

Hem kamu hem de özel okulların denetiminde yazılı kaynak
olarak “Okul Denetiminin Ayrıntılı Genel Esasları” kullanılmaktadır.
Okul müfettişleri öğretimin kalitesi ve yönetimin
çalışmalarını gözetler. Bir okulun iç denetimi konusunda
bilgilendirmek için okul müdürünü ve öğretmenleri ziyaret etmeleri
genel bir kuraldır. Bu ziyarette, herhangi bir değerlendirme yapılmaz.
Okul denetimlerinin sonunda okul müdürü, denetlenen öğretmenler
ve denetimi yapan müfettişlerle birlikte bir toplantı yapılır. Bu
toplantıda doğal olarak rehberlik önem taşır.
Avusturya’da, okul denetim ofislerinin rehberliğine ilaveten,
Viyana, Graz ve Klangenfurt Vilayetlerinin Okul Gelişim
Merkezlerinde okullardaki bilimsel çalışmalar ve kalite
değerlendirmeleri yapılmaktadır.
VİYANA Eğitim Müşavirliği görevini yürüten Milli Eğitim
Bakanlığı Müfettiş Yardımcısı Abdulkadir YILMAZ’ın
Avusturya Eğitim Sisteminde Denetimle İlgili Tespitleri”
aşağıdaki şekilde açıklanmıştır.
Avusturya eğitim sisteminde çeşitli okul türlerinde görev
yapacak öğretmenlerin, branşlarına göre özel bir eğitimden geçmiş
olması ve uzman olarak göreve atanmaları asıl olarak amaçlanmış ve
denetim sistemi de buna dayandırılmıştır.
İlk, orta, özel ve ilk teknikokul (çıraklık okullarına hazırlık)
öğretmenliği için herhangi bir yüksekokul giriş sınavını kazanmış
(yüksek teknik okullar için yapılan giriş sınavı) meslek yüksek okulu
mezunları pedagoji akademisinde eğitim görürler. Öğrenim süresi 2
ile 5 yıl arasında değişmekte olan bu okulu başarı ile bitirmiş olanlar
yeterlilik sınavından geçmiş olarak göreve atanırlar.
Çalıştıkları süre içinde okul müdürünün denetimi ve
rehberliğinde uyum içinde görevlerini sürdürdüklerinden
denetlenmelerinin özel bir önemi yoktur. Göreve ilk atanan öğretmen,
mesleğinin ilk beş yılı içerisinde kendi uygun göreceği bir zamanda
denetimini ister. Bölge müfettişi tarafından verilen tarihte de
denetlenir.

Öğretmenin bu denetimdeki başarısı diğer yıllardaki
başarısının da ölçüsü olarak kabul edilir. Eğer öğretmen daha üstün
bir başarıya ulaşmak ve bunu belgelendirmek isterse yeniden bir
denetim talebinde bulunur. Bunun dışında herhangi bir denetim
görmesi söz konusu değildir. Fakat okul müdürü kişiyi yetersiz
buluyor ve daha önceki başarısını sürdürecek çalışmayı yapmadığını
düşünüyorsa, öğretmenin yeniden denetlenmesi için başvuruda
bulunabilir.
Örneğin takdirname ile ödüllendirilmiş bir öğretmen, takdire
şayan görülmüş bu olağan üstü çalışmasını sürdürmek durumundadır.
Takdirname beş senelik bir çalışmanın ürünü olup, kişi başarısını
devam ettirmezse hakkında yeni bir değerlendirme yapılır.
Bir öğretmenin takdirname ile ödüllendirilmesi, okul
müdürleri konferansında önerilebilir, uygun görülürse değerlendirilir.
Bu durumda öğretmenin başarısı, teftiş görmeden okul müdürünün
denetimi sonucunda, benimsenmiş olur. Öğretmenin denetimi
böylece okul müdürünün yetkisine bırakılmıştır. Okul müdürü
eğitimi ve öğretimin başarılı yürütülmesi için gereken rehberliği
yapar., öğretmenin çalışmasını değerlendirir, olağan üstü bir durum
olduğunda da öğretmenin denetimini ister. Müfettişlerin genelde
rehberlik fonksiyonları ağır basmaktadır. Avusturya eyalet sistemi ile
yönetildiğinden, her eyaletin eğitim müdürlüğünde (Viyana’da
Stadtschulrat, eyaletlerde Landesschulrate) teftiş bürosu bulunur. Bu
ünite ilk ve orta öğretimin tüm denetimlerini yapan müfettişler
tarafından yürütülür.
Okul Kontrol ve Geliştirme Sistemi ve Müfettişler
Okul teftişi din dersleri dışında eyalet hükümetleri tarafından
organize edilmektedir. Müfettişler eyalet hükümetleri bünyesinde
teftişlerini yürütürler.
Ana okullarınında (Kindergartenlerin) kendilerine has bir
teftiş sistemleri vardır, fakat eyalet tarafından değil belediyeler
tarafından düzenlenir.

Ülke bünyesinde aşağıdaki teftiş organize sistemi mevcuttur:
· Eyalet Okul Müfettişleri (Landeschulinspektoren)
· Mahalle Okul Müfettişleri (Bezirksinspektoren). Viyana’daki
23 Bölge (Bezirk), 18 mahalle müfettişi tarafında
yürütülmektedir.
· Bölüm-Ders Müfettişleri (Fachinspektoren)
· Din Dersleri Müfettişleri
Eyalet Okul müfettişleri (Landeschulinspektoren):
Eyalet müfettişleri eyalet hükümetleri tarafından atanmaktadırlar.
Bu atamalarda siyasi grupların etkileri yoğundur. Eyalet
müfettişlerinin ana görevleri okul, veliler ve öğrenciler arasında
dengeyi sağlamaktır. Bu nedenle okullar hakkındaki şikayetlerinde
muhatabıdırlar. Bu makam pedegoji uzmanlarının yanı sıra, eyalet
hükümetinin hukuk danışmanları tarafından da desteklenmektedir ve
koordine içerisinde çalışırlar. Bu makam, ayrıca, öğretmenlerin
atanmasını da yapar. Her eyalet bünyesinde alt teftiş uygulamaları
değişik şekilde organize edilmektedir. Değişik organizeler okul ve
nüfus çokluğuna göre düzenlenmektedir.
Mahalli Müfettişlikler (Die Bezirksschulinspektoren):
Eyalet Müfettişlerine bağlıdırlar. Bu müfettişlikler ilk öğretim
okullarıyla ilgilenirler. Bölgelerin büyüklüklerine göre okulların
sayıları değişmektedir.
Bölüm ve ders müfettişleri (Fachinspektoren):
Belli ders ve bölümlerle ilgilenmektedirler. Mahalli belediye veya
eyalet kültür bakanlıklarında büroları bulunur. Bir bölüm için birden
fazla müfettiş olabilir.
Din Müfettişleri:
Din müfettişleri eyalet bakanlığının görevlileridirler. Federal
Eğitim ve Sanat Bakanlığı tarafından tayin edilirler. Maaşlarını eyalet
bakanlıklarından alırlar. Çalışma alanları sadece din dersleriyle
sınırlıdır. Kendi dini cemaatlarine karşı sorumludurlar.

kaynakça:

T.C.
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
Teftiş Kurulu Başkanlığı

AVRUPA BİRLİĞİ ÜLKELERİNDE
EĞİTİM DENETİMİ

Hazırlayan
Ahmet KASAPÇOPUR
Milli Eğitim Bakanlığı Başmüfettişi

Ankara 2007

Add Comment