Birleşik Krallık’ta Eğitim Denetimi

BİRLEŞİK KRALLIKTA EĞİTİM DENETİMİ
Büyük Britanya (İngiltere, Galler ve İskoçya) ile Kuzey
İrlanda; Birleşik Krallığı meydana getirir. Anayasal bir monarşi ile
yönetilen Birleşik Krallıkta; Kraliçe Devlet ve Hükümet Başkanıdır.
Hükümet, Parlamento ve Bakanlar kurulundan meydana gelir.
Bakanlar Kurulu’ nun başkanı Başbakandır.
Birleşik Krallıkta eğitim; merkezi hükümetler, kiliseler,
gönüllü kurullar, eğitim kurumları yönetim kurulları tarafından
paylaşılmıştır. İngiltere’ de Eğitim Bölümü (DFE), Galler’ de Galler
Ofisi (WO), İskoçya’da Eğitim Bölümü (SOED), Kuzey İrlanda’ da
Eğitim Bölümü (DENİ) eğitimden sorumlu yerel hükümetlere ait
bölümlerdir.
Birleşik Krallıkta, eğitim denetimi, İngiltere ve Galler,
İskoçya ve Kuzey İrlanda için ayrı bölümler halinde ele alınmıştır.
Çünkü Birleşik Krallıkta denetim için eğitimde standartların
belirlenmesine rağmen , yönetim farklılığından dolayı özellik arz
eden hususlar mevcuttur.
Birleşik Krallıkta zorunlu öğretim genel olarak 4/5-16 yaşları
arasında 11/12 yıllık bir süreyi kapsamaktadır.(İngiltere, Galler ve
İskoçya’da 11 yıl Kuzey İrlanda da 12 yıldır)
a. İNGİLTERE VE GALLER
1992 Eğitim Kanunu ile okul denetimlerinin bütün
sorumluluğu, İngiltere ve Galler’de HMCI( Hör Majesteleri’nin Baş
Müfettişine) verilmiştir. HMCI nin Ofisleri İngiltere’ de, OFSTED (
Eğitimde Standartlar Dairesi) , Galler’ de Estyn olarak bilinmektedir.
OFSTED’ in bir profesyonel, bir de yönetim kolu vardır. Profesyonel
kol HMI ( Hör Majestelerinin Müfettişleri) olup, OFSTED’ in
kuruluşunda sayıları (220) dir. Bu müfettişler, yeni sistemde kalite
güvence gelişimi için denetim bulguları üzerine ön hazırlıklardan
sorumludur.
1992 Eğitim Kanunun ile okul müfettişleri üç kategoriye
ayrılmıştır.
ahmetk@meb.gov.tr 37
· Düzenleyici Müfettişler/ Eğitim Müfettişleri (Register
Inspector / RgI)
· Branş/ Alan/ Uzman Müfettişler (Professional Team
Members/ PTM)
· Meslekten olmayan müfettişler (Lay Inspector /LI)
RgI ler eğitim alanında öğrenim görmüş eğitim tecrübesi olan
grup liderleridir. HMCI’ nin yanı sıra okul denetimlerinde bağlantı
kurarak sözleşme yapılmasını sağlarlar. PTM grubu üyeleri okulların
durumlarına göre, örneğin, finans, yönetim, müfredat ve alanlarla
ilgili ekpertiz görevini görürüler. Lay Müfettişler, sanayi. ticaret ve
yerel yönetimlerde çalışan eğitimle ilgili profesyonel olarak bilgisi
olmayan, bir okulun veya eğitim kurumunun durumu hakkında
duygularını dile getirerek görüşlerini rapor olarak sunan kişilerdir.
Hem profesyonel grup üyeleri, hem de Lay müfettişler
denetimlerde izleyecekleri yol konusunda eğitilirler ve denetimlerde
belirlenmiş “ Denetim Esalarını” kullanırlar
Yönetimin Gözetimi ve Denetimi
Yüksek öğretim ve uzaktan eğitim okul ve kuruluşlarının
denetim ve kontrolu için özel bir kurul yoktur. İngiltere ve Galler’de
yerel eğitim yetkilileri (LEA), Kuzey İrlanda da Eğitim ve Kütüphane
Kurulları, fon kurulları, Yerel Otoriteler, Mali Denetim
Komisyonları, İngiltere’nin Ulusal Sağlık Servisleri , ulusal denetim
kurulları, kaynakların etkili kullanımını sağlamak ve etkili
organizasyon ile ana yönetim rollerine sahiptir. Ulusal Mali Denetim
Ofisi kamu kaynaklarının kullanımında hükümet kurullarının
ekonomik durum üzerine etkisi ve etkinliği konusunda Parlamentoya
rapor verir.
1997 Tarihli Eğitim Kanununun 38. Maddesine göre, 1998
den beri İngiltere’de OFSTED, Galler’de Estyn de görev yapan
HMCI lerine, LEA ların denetim için görev verildi. Denetimin
özellikli amacı, LEA ların statejik yönetim çalışmalarını, özel
eğitimin önceliklerini, okulların performans değerlendirmesi
yapımaktadır.
ahmetk@meb.gov.tr 38
LEA ların denetimin birinci turnesi 2001 yılının sonunda
tamamlanmıştır. İngiltere’de OFSTED ve Mali Denetim
Komisyonunun birlikte denetim yapması için, Ocak 2002 den itibaren
mali denetim için yeni bir denetim esası hazırlanmıştır.
Denetimin üç şekli vardır.
· LEA ların tek olarak denetlenmesi ( Kurumsal denetimler)
· Özellikle bir konudan bakıldığında, LEA ların bir kısmının
karşılıklı denetimleri
· Eğitim servislerinin en iyi değerlerini gözden geçirme
denetimleridir.
İngiltere ve Galler’de 1999 Yerel Hükümetler Kanununda,
ihtiyaç duyulan değerlerde verimlilik, etkinlik ve ekonomik
düzenlemelerin uygulanmaya konulması planlanmıştır.
Öğretim Personelinin Gözetimi
İngiltere’de, Eylül 2002 de öğretmenler yeni bir performans
yönetim sistemi ile tanışmıştır. İngiltere’de (Okul Öğretmenlerinin
Değerlendirilmesi) eğitim düzenlemeleri 2001 e göre, başöğretmenler
de dahil yıllık performanslarının değerlendirilmesi konusu
benimsenmiştir. Değerlendirmeler normalde baş öğretmenler,
yardımcıları, öğretmenlerin belirlenen çalışmalarını kapsamakta,
öğretmenlerin mesleki gelişimleri için öncelikler belirlenmektedir.
Benzer şekilde Galler’de de Kasım 2002 Okulların Performans
Yönetim Politikası yayınlanmıştır.
Uzaktan ve yüksek öğretim kuruluşları ve özerk kuruluşların
personelinin değerlendirmesi için kendi düzenlemelerini yapması
istenmiştir.
İngiltere ve Galler de Okul Denetimleri
Bu bölümde tanımlanan düzenlemeler, zorunlu eğitim okulları
( zorunlu eğitim kapsamındaki hemşire okulları, ilköğretim okulları,
ortaöğretim okulları), özel eğitim okulları, şehir teknoloji kolejleri,
şehir sanat ve teknoloji kolejleri, zorunlu öğretim dışındaki özel
eğitim okullarını kapsamaktadır.
ahmetk@meb.gov.tr 39
1992 Okulların Denetimi Kanunun ve 1993 Eğitim Kanının
V. Bölümünde (Okul Denetim Kanunun 1996 yılındaki
değişikliğinde) okul denetimleri yeni sistemle tanışmıştırı. Bu sistem
altında okullar düzenli olarak denetlenmesi, İngiltere’de OFSTED le
(Eğitimde Standartlar Dairesi) , Galler’de Estyn (Her Majesty’s
Inspectorate for Education and Training in Wales) ile bağlantılı
olarak bağımsız müfettişler grubu tarafından belli bir periyot
dahilinde tamamlanması planlanlanmıştır. Denetimin bu sistemi 1993
den beri ortaöğretim okullarında, Eylül 1994 den beri de ilköğretim
ve özel öğretim okullarında uygulanmaktadır. İlk denetim periyodu,
Altı yıl içerisinde tamamlanabilmiştir. Her bir okul için denetim
programı planlanırken okulların coğrafi konumları, okulların
büyüklükleri, önceki denetim performanslarının gözden geçirilmesi
amaçlanmıştır.
Ocak 2000 de, İngiltere’de etkili bir denetim düzenlemesi
yapıldı. Yeni düzenleme ile çok başarılı okulların, küçük denetim
gruplarının kısa ziyaretlerle kısa sürede yapılması sağlandı. Kısa
süreli denetimden kalite sağlamak için, okullar en az aşağıdaki
kriterlere sahip olması gerekmektedir.
· Önceki denetimde çok uygun bulguya sahip olma,
· Ortalama avaraj üzerinde uygun bulgulara sahip olma,
· İngilizce, matematik ve fen derslerinin GCSE sonuçlarında
yüksek sonuç elde edmiş olmaları gerekmektedir.
Yeni düzenleme ile 6 ve 10 hafta arasında farklı iki grubun
farklı iki tarihte denetim ziyaretlerine göre düzenlemeler
yapılmaktadır.
Denetim Grupları
Tam denetimlerde, denetim takımları en küçük ilköğretim
okullarında (2), en büyük ortaöğretim okullarında (15) kişiden
oluşmaktadır.Kısa süreli denetim, yalnız İngiltere de uygulanmakta,
bütün gruplar (2-5) müfettiş arasında değişmektedir.
ahmetk@meb.gov.tr 40
Düzenli okul denetimleri için bağımsız denetim grupları
OFSTED ve Estyn bağlantı kurarak çalışırlar. Okul denetim
sözleşmeleri, denetim kontratörleri tarafından davet üzerine
yapılmaktadır.
Denetim kontratörleri her bir okulun denetim grubunu ve
yeni düzenleyici müfettişleri belirlemekten sorumludur. The
registered inspector (RgI) (Düzenleyici Müfettiş) denetim bağlantısı
ve raporlama için yasaya uymak zorundadır. Kontratör kayıtlı bir
veya daha çok denetim grubunun seçiminden sorumludur. Denetim
grupları en az bir tane “Lay Müfettiş” bulundurmalıdır. Lay Müfettiş,
hiçbir okulun yönetiminde imza yetkisi olmayan veya bir gönüllü
kuruluşta çalışmayan personeldir. ( Okul Denetim Kanunun, 1996,
Program 3). Lay müfettişler hariç kayıtlı grup müfettişleri okullarda
en az (5) yıllık mesleki veya (2) yıllık yönetim deneyimine sahip
olmalıdır. Onlar daha sonra OFSTED veya Estyn Lisans eğitimine
tabi tutulmalı, kursların sonunda OFSTED veya Estyn de kayıtlı birer
müfettiş olabilmeleri için girdikleri sınavlarını başarmalıdır. Bir
düzenleyici müfettiş olmak için, bir kayıtlı müfettiş olarak önce
adaylık deneyimine sahip olmalı ve sonra gruplarla çalışabilmesi için
kontraktör tarafından görevlendirilmelidir. Planlanan hazırlık eğitimi
programının tamamladıktan sonra belirli bir deneyime sahip olduktan
sonra normal olarak OFSTED veya Estyn tarafından görevlendirilir.
OFSTED (Eğitimde Standartlar Dairesinin) okul denetim
gruplarına karşı aşağıdaki sorumlulukları vardır:
· Düzenleyici müfettişlerin (RgI), kayıtlı grup müfettişleri ve
Lay müfettişlerin eğitim durumlarını uygun bulma,
· 1996 Okul Eğitim Kanununa göre; hasta bir müfettişin yerine
diğer müfettişlerle kontak kurarak hazırlıklı olma; bir müfettiş
ihtiyacı üzerine genel veya özel görevlerde bulundurmak üzere
düzenleme yapma;
· Denetim ve raporlama üzerine düzenleyici müfettişe rehberlik
yapma; bu rehberlikte Denetim Esaslarının kullanımı esastır. Fakat
denetim içi teknik ve kaliteli yayınlardan geniş bir rehberlik
yapılmalıdır.
ahmetk@meb.gov.tr 41
· Denetimi gözetlemenin yolu, yüksek standartta ihtiyaçların
tedarik edilmesiyle sağlanır.
ESTYN , Galler’de denetim gruplarının karşılaştırılması ile
ilgili sorumluluk görevi vardır.
Denetim Esasları
Tüm kurumların kendi kendini deneğerlendirme sistemi, diğer
okullarla bağlantılı olarak her bir okulun performans denetimimin
sistematik olmasınır. Denetimlerde de düzenleme için okulların
performansında etkili olan faktörlerin hangi eylemler olduğu
belirlenir. Denetimler, Denetim Esaslarına göre yapılır. (OFSTED
1999, Estyn 2000) , bütün müfettişlere Denetim Esaslarının
kullanımı için eğitim verilmiştir. Denetim Esaslarının amaçları, okul
denetiminde yüksek standartlarında kıyaslanabilir uygunluk
sağlamaktadır. Bunlara müfettişlerin raporlarında ihtiyaç duyulur :
· Eğitimin kalitesinin okul tarafından sağlanması;
· Eğitim standartlarında okulun başarısı;
· Mali kaynakların kullanımında okul yönetiminin etkinliği;
· Okulda öğrencilerin ahlaki, moral, sosyal ve kültürel
değerlerin gelişimidir.
Okul çeşitlerine göre hemşirelik okullarını, ilköğretim
okullarını, ortaöğretim okullarını, özel eğitim okullarını vb okulları
kapsayan, OFSTED tarafından değişik tarihlerde yayımlanmış ayrı
rehberler bulunmaktadır.
Her bir denetimin diğer bir önceliği de, müfettişler denetim
hakkında ailelerle toplantılar yapar, okul hakkında onların
görüşlerini dinler.
Denetim Sonuçları : RgI (6) haftalık denetim süresi
içerisinde bir özet denetim raporu hazırlamalıdır. Galler” de (6)
haftalık müsaade süresinde iki dilli bir rapor hazırlanmalıdır. RgI özet
raporların fotokopilerini aşağıdaki birimlere ;
· Okul’un bağlı olduğu resmi kurula,
ahmetk@meb.gov.tr 42
· İngiltere’ de OFSTED veya Galler’de Estyn ye,
· LEA, ve
· Eğer Hükümet Vakfınca atanmış kişi varsa ona,
göndermelidir.
Denetim raporları kamu dokümanlarıdır ve hükümet kurulları
tam rapordan kişilere ve kurullara göre düzenleme yapmalı ve
özetini yayınlamalıdır. Tam raporun fotokopilerinde uygun ifadeler
kullanılmaladır. İngiltere’de denetim raporları da geniş toplulukların
bilgisine OFSTED’ in Web sitesi ile sunulmaktadır
(http:www.ofsted.gov.uk)
Uygun yeterlikte ( genellikle okul resmi kurulu) bir eylem
plânı hazırlamalıdır. Denetim raporunu kabul edilmesi (40) gün
içinde plânlanır. Galler’ de Eylem Planı (45) günlük bir izinle
İngilizce ve Galler’ce hazırlanmalıdır. Eylem Plânı, raporun
bulgularını içeren, zaman çizelgesiyle birlikte, denetim için
çalışmadan sorumlu kişi belirlenerek yetkiliye arz edilmek üzere
sunulur. Eylem Plânı, (5) gün içerisinde ailelere ve diğer kurullara da
gönderilir. Resim kurullar Eylem Palanının zayıf yönlerini
belirtmemeli, ailelerle yapılan yıllık toplantılarda rapor edilmelidir.
Gelecek için Denetim Düzenlemeleri
İngiltere’ de OFSTED Eylül 2003 de yeni okul denetimleri
için yeni bir düzenleme hazırlamıştır. İngiltere’de okul denetim
düzenlemesini geliştirmek için teklif edilen hedefler:
Hükümet politikaları, okulun öncelikleri ve farklı durumlara
daha çok cevap vermek,
· Okul gelişimini daha çok desteklemek,
· Öğrencileri, aileleri, toplumu görüşleri hakkında daha çok
bilgilendirmek, ve
· Diğer denetim ve gözetim çalışmalarıyla daha iyi
koordinasyon sağlamaktır.
ahmetk@meb.gov.tr 43
Galler’de okul denetim düzenlemeleri yeniden yapılmıştır.
Estyn son zamanlarda gelişim için bazı teklifleri yayınlamıştır.
Tekliflerin kapsamında:
· Dış değerlendirmenin başlangıç noktası olarak yeni bir
öneme haiz özdeğerlendirme;
· Okulların daha çok başarısı için “ ligther touch” denetim;
· Denetim gruplarında ihtiyaç duyulan alanda mümkün
olduğunca hizmet vermesi için pratik kişiler bulundurma (Örneğin
okul müdürleri);
· Okulların denetim periyodunda kısa süreli düzenleme (
örneğin bir yıl içerisinde);
· Okul ve müfettişler arasında diyalog için daha çok fırsat
yaratma;
amaçların da eğitimin bütün alanlarında ortak bir denetimle
tanıştırılması vardır. (Estyn 2001)
b. İSKOÇYA
1998 yılında İskoçya Kanunu (Scotland Act 1998) ile İskoçya
Parlamentosunun kurulmasına yetki verilmiş olup İskoç Hükümeti ve
İdaresinin temel yapısı bu kanunla belirlenmiştir.
Vergilendirme, para politikası, dış politika, savunma ve ulusal
güvenlik konuları Londra da bulunan Merkezî Hükümetin yetkisi
dahilindedir. Eğitim, sağlık, adalet, ulaşım ve tarım politikası
alanlarındaki yetkiler 6 Mayıs 1999 tarihinde İskoçya
Parlamentosuna devredilmiştir. İskoç halkı hem İngiliz hem İskoç
parlamentoları üyelerini seçmektedir.
Birleşik Krallık Hükümeti Kabinesinde İskoçya’yı temsil
eden bir Dışişleri Bakanı bulunmakta olup Birleşik Krallık Hükümeti
ile İskoç Hükümeti arasında ilişkileri sağlamak ve Kabinede
İskoçya’nın çıkarlarını korumak ile görevlidir.
ahmetk@meb.gov.tr 44
İskoçya’da eğitim hizmetlerini de yürüten yerel yönetimler
32 Konseyden oluşmaktadır. İskoçya’nın Başkenti EDİNBURGH
dur
Bütün eğitim kurumları ( okullar ve uzaktan eğitim kolejleri)
eğitim alanındaki kamu yardımlarını alırlar. HMI’ leri eğitimle ilgili
konulardaki önerilerini kapsayan raporlarını SOED’ e (İskoç Eğitim
Bölümüne) doğrudan verirler.
Yönetim Gözetimi ve Denetimi
Ulusal kademede okulların, kolejlerin, uzaktan öğretimin,
topluluk eğitim alanındaki organizasyonlarının çalışmalarının
değerlendirilmesi 1980 İskoçya Eğitim Kanununda belirtildiği
şeklide Hör Majestelerinin Teftiş Kurulu (HMIE) tarafından yerine
getirilmektedir.
İç kullanım için raporların hazırlanması eğitim önceliğine haiz
konularda kalite değerlendirilmesi de eğitim yetkilileri tarafından
yerine getirmektedir.
İskoçya’da, Personel Gelişimi Performans Gözden Geçirmesi
(SDPR), öğretmenlerin mesleki gelişimi, öğrencilerin kaliteli eğitimi,
sürekli mesleki gelişim programları hazırlanmıştır.
Yüksek Öğretim Kademesinde yönetim gözetimi ve kalite
değerlendirme İskoçya Yüksek Eğitim Fonu Konseyince (SHEFC)
yapılmaktadır.
Eğitim Teftiş Kurulu (HM Inspectorate of Education)
HMIE, İskoçya Eğitim Bölümünden Sorumlu bir Ajans
olarak 1 Nisan 2001 de tam statüye kavuşmuştur. HMIE
çalışmalarında, doğrudan İskoç Bakanlarına bağlı iken, tarafsız ve
bağımsız olarak çalışmaya başlamıştır. Hör Majestelerinin
Müfettişleri Bakanın önerisi üzerine bağımsızlık güvencesiyle
Kraliçe tarafından atanır. Hör Majestelerinin Başmüfettişi, Teftiş
Kurulunun Başkanınıdır ve İskoç Bakanlarca huzura doğrudan kabul
edilir.
ahmetk@meb.gov.tr 45
1980 İskoç Eğitim Kanununda, Hör Majestelerinin
Müfettişlerinin denetiminde, bağımsız okullar ( kamu dışı) ile belirli
eğitim kuruluşlarına kayıtlarının doğruluğu, İskoçya okullarının
standartları vb konuların belirlenmesi hedeflenmekteydi. 2000
Kanununda, HMI tarafından eğitim fonksiyonları ve bütün yerel
yetkililerin beş yıl içerisinde denetlenmesi belirtilmiştir. Teftiş
Kurulu öğretmen eğitimine giriş sürecinde kalite gelişimini sağlamak
için ilgili birimlerle koordinasyonlu olarak çalışır. Yüksek Öğretim
ve Öğretmen Kanununda (1998) aday öğretmenlerin eğitimi HMI
nini görevleri arasında belirtilmiştir. Teftiş Kurulu İskoçya Uzaktan
Eğitim Fon Konseyi (SFEFC) ile yaptığı anlaşma sonucunda, uzaktan
eğitim kolejlerini (dört) yılda bir denetlemesini de taahhüt etmiştir.
Teftiş Kurulu, İskoçya’ da bağımsız değerlendirme yapabilen,
kalite ve standartların geliştirilmesini sağlamada ana rollere vardır.
Teftiş Kurulu:
· İskoç Bakanlar konseyi ve diğerler birimlerin yıllık denetim
programlarını yenileme, yerel yetkililerin eğitim ve topluluğun
öğrenme çalışmaları, geniş anlamda kuruluşların eğitimsel
önceliklerinin değerlendirilmesi ve yayınlanma yetkisi,
· İskoçya’nın eğitimine göre, sektörlerin kalite ve
standartlarının belirtildiği yayınlanmış ulusal raporlara göre ana
araştırmalar, ihtiyaçlarla ilgili belirli düzenlemeler,
· Atamada yükselme,eğitimin kalitesinin yükseltilmesinde etkili
yaklaşım, yönetim ve fonların kullanımının değerlendirilmesinde en
patrik bütün değerlendirme aktivitelerinin kıyaslanması, analizi ve
yayınlanması ,
· Yerel, ulusal ve uluslar arası kurullarla bağlantı kurulması,
etkili ortaklık ve düzenli bağlantının sağlanması, eğitim yetkilileri ve
uzaktan öğretim kolejlerinin ve İskoçya’da Öğretim ve Öğrenme
(LTS) ile ilgili günlük gelişime gösteren en iyi çalışmaların ve
bilgilerin elde edilmesinde yetkilidir.
Teftiş Kurulu, eğitim politikalarının değerlendirilmesi,
eğitimsel gelişim konusunda mesleki rehberlik, bir bütün olarak
ahmetk@meb.gov.tr 46
sistemin denetimi, acil eğitim yayınlarının güncellendirilmesi
hakkında bilgili, ulusal kurullarla İskoçya’nın Sorumlu Bölümleri
ile bağlantılı, İskoçya Bakanlarının öncülüğünde bütün sistem
bilgileri üzerine analiz ve değerlendirmelerini sağlamakla görevlidir.
Ulusal Kademede Değerlendirme
Ulusal kademede değerlendirme, yerel eğitim yetkilileri ve
uzaktan eğitim kolejleri Teftiş Kurulu tarafından performans
göstergeleri ve kalite göstergelerine ayrılmış yayınlanmış setlerle
yapılır. Hem okulların hem eğitim yetkililerinin kalite değerlendirme
süreçleri, Teftiş Kurulu tarafından kullanılan göstergelerle yapılır.
Yüksek Öğretimde kalite değerlendirmeden İskoçya Yüksek Öğretim
Fon Konseyi (SHEFC ve Kalite Değerleme Ajansı (QAA) nın
sorumluluğunda olup, Birleşik Krallığın tamamında aynı süreç
uygulanır.
Okullar ve Yerel Eğitim Yetkililerinin Değerlendirilmesi
Teftiş Kurulunun (HMIE) fonksiyonları ve rolleri yukarıda
ayrıntlıı olarak belirtilmiştir. En önemlisi performans göstergeleri
kuruluşların çalışmaları, her eğitim sektörünün (okullarının)
değerelndirirlmesi için yayınlanmış yayınlar vardır. ( How Good is
Our School?(1996).
The Parents’ Charter in Scotland (1991, günceleme 1995)
içerisinde, okul denetim grupları bir ‘lay ‘ üye, eğitimle ilgisi
olmayan üye yer alır. Bir baş öğretmen denetim takımında tecrübeli
bir değerlendirici olarak bulunmalıdır. Şu anda İskoçya da (78)
Kraliçenin Müfettişi (HMI) vardır. ( 65) i okullar ve okul öncesi
kurumların denetiminde görev almıştır. Listede bir denetimle
bağlantılı (175) tecrübeli değerlendirici (Okul müdürü), denetim
takımlarında telefonla çağrıldıklarında bulunmak üzere (100) lay
müfettiş vardır.
Teftiş Kurulu (HMIE) okulların, yerel eğitim yetkililerinin
çalışmalarını ve uzaktan eğitim kolejlerinin denetimi üzerine eğitimin
bir bütün olarak değerlendirmesi üzerine rapor düzenler. Farklı
raporlar yayınlanır. “ Standart ve Kalite Denetimlerinde” bir okulun
ahmetk@meb.gov.tr 47
yönetimi, öğretme ve öğrenme üzerine kalite güvence
değerlendirmesi ile sağlanmaktadır.
Bu Başlıklar: “ Öğrencilerin Performansı Nasıl Artırılır?” .
“Okul Yönetimi Nasıl İyileşir?” “ Öğretme ve Öğrenme Nasıl
İyileşir?” Ortaöğretim okullarında da denetimler özellikle konu ve
bölüm başlıklarına göre yapılır. 1995 tarihli Çocukların Eğitim
Kanununun 35. Maddesinde de kurul yönetimlerinin öğrencilere
yardımların nasıl yapılacağı belirtilmiştir.
Bütün okul denetimlerinde, yayınlanmış raporlara geçirilmek
üzere personelin, öğrencilerin ve ailelerin görüşlerine yer verilir.
Bütün raporlarda ana noktalar belirtilmek suretiyle bir listesi yapılır.
İki yıl içerisinde takip eden denetimlerde yayınlanmış raporlardaki
öneriler yeniden değerlendirilir. Benze şekilde uzaktan eğitim
kolejleri içinde SFEFC ile birlikte rapor hazırlanır.
İskoç Okullarında Standartlar ve Kalite üzerine 1999-2001
yıllarını kapsayan bir rapor yayınlanmıştır
Eğitimin Yönetimi konusunda (Management in Education –
2000) yerel eğitim yetkililerinin çalışmaları üzerine denetim raporu
yayınlanmıştır. (32) Yerel eğitim yetkili bölümünün, 2001-2002
öğretim yılında (6) sı denetlenmiş, tamamının (5) yıl içerisinde
denetlenmesi planlanmıştır.
Teftiş Kurulunun Mali Denetimi konusunda ( Quality,
Standards and Audit Division of HMIE) yapılmaktadır. Bu
çalışmalarda İskoçya’nın “ Mali Denetim ve Kalite Standartları”
Qualiti Stanardts and Audit Division (QSAD) ile koordineli olarak
gerçekleştirilmektedir. Kalite konusunda daha çok bilgi “The
Ouality İnititiative in Scottish Schools” in çalışmalarında bulunabilir.
Denetimle ilgili şikayet ve müracaatın şekli:
Denetim raporları ve denetim görevlileri hakkında
memnuniyetsizliği bulunanların itiraz ve müracaat hakları vardır.
İlgililerin bu haklarını kullanabilmeleri için tüm denetim raporları bir
Başmüfettişe nasıl ulaşılabileceğinin bilgisini içermektedir.
Alternatif olarak kurum bünyesinde bulunan Şikayet Müdürüne de
ahmetk@meb.gov.tr 48
başvuru yapılabilmektedir. Ancak, raporun yayımından bir yıl sonra
yapılan şikayet ve müracaatlar dikkate alınmamaktadır.
Diğer okul ve kurumlarla ilgili olarak yapılan şikayetler
dikkate alınmamaktadır. Ancak şikayet bu kurumlarda yapılan
denetim çalışmaları ile bağlantılı ise işleme alınmaktadır. Bu
durumlarda şikayetin ilgili okul ve kurum müdürlüklerine yapılması
gerekmektedir. Kurumun Şikayet Müdürü de ilgilileri nereye şikayet
yapacakları hususunda bildirmektedir.
Şikayetçinin kimliği belli değilse şikayetin dikkate alınması
taktire bağlıdır. Şikayetler öncelikle yazılı olmayan bir süreçte ele
alınıp incelenmekte ve çözüme bağlanmaktadır. Bu durumun
sonucundan ilgili memnun olmazsa şikayetini yazılı yapmaktadır.
Yazılı şikayet üzerine yapılan inceleme ve getirilen çözümlerden
ilgililer memnun değilse, Ombudsmana başvurabilmektedir. Ancak,
bu başvuru şikayet konusu fiil ve durumun işlenildiğinin öğrenildiği
tarihten itibaren bir yıl içinde yapılabilmektedir.
c. KUZEY İRLANDA
Eğitim ve Öğretim Teftiş Kurulu, Kuzey İrlanda Eğitim
Bölümü (DENİ) için mesleki rehberliğin ana kaynağı olup Kuzey
İrlanda da eğitim servislerin sorumlu çözüm grubudur.
Teftiş Kurulunun DENİ ye rehberliğin yanı sıra eğitim
sistemindeki standartları belirler. Teftiş Kurulu, gençlerin ve
yetişkinlerin mesleki eğitimlerine yardımcı olmak için Ekonomik
Gelişim Bölümüne ve DENİ ye değerlendirmek üzere rapor verir.
Okul Denetimleri
Okullar normalde aşağıdaki şekillerden birisiyle denetlenir:
· Genel Denetim ( Okullara yüksek kalite ve standart
kazandırmak için okul çalışmalarının tamamının değerlendirilmesi)
· Odak Denetimi ( Bir veya daha çok konuda seçilmiş okul
çalışmaları için yapılan denetimdir.)
ahmetk@meb.gov.tr 49
· Kalite Denetimi ( Resmi okul kurullarının isteği üzerine öz
değerlendirme yapmaları için okullara destek olma)
· Bölge Denetimi ( Okullar için özel sorumluluğu olan bölge
müfettişleri tarafından yapılır. Denetim özel bir konuda
düzenlenmelidir)
· İki parçalı Odak Denetimi (İlköğretim okullarının değişik
kademelerinde konu değerlendirmelerine yönelik yapılan denetim)
· Bildirilmemiş Denetim (Kırsal kesime odaklanmış)
· Birleştirilmiş Denetim ( Sağlık ve Sosyal Servis
Düzenlemeleri ve Denetim Birimleri ile birlikte kırsal bölgede
çocukları korumaya yönelik yapılan denetim)
Her bir okul normalde en az yedi yıl önce denetlenmiştir.
Denetim takımlarının gruplarına, Raportör Müfettiş tarafından yol
gösterilmektedir. Kamuda görevli eğitimle ilgisi olmayan bir kişi
gruplarda yer almalıdır. Bu kişi ailelerin görüşleri üzerine kendi
düşüncelerini gruba bir rapor olarak verir. Bu kişi eğitim ve
öğrenmenin kalite değerlendirmesinden sorumlu değildir. Denetim
grupları da başöğretmenler veya müdür yardımcılarını
değerlendirmeye yardımcı olarak alabilirler.
Her bir genel denetimden önce, raportör müfettiş , denetimin
amacını açıklamak için ailelerle toplantı yapar ve okul hakkında
ailelerin görüşlerini dinler. Okul teşkilat ve değerlendirme
sonuçlarına göre bazı temel bilgileri sağlar. Okul denetiminde takip
eden başlıkla ve özel göstergelerle gruplandırılır.
· Okul Etiği ;
· Öğretme ve Öğrenmenin Kalitesi;
· Yönetimin Kalitesi;
Öğretme ve öğrenmenin kalitesinin yansıması, denetim
gruplarının okul muhtevasının muhasebesini, çalışmaların gelişim
planındaki gerçek bilgilerdir (örneğin sınav performansı ve okula
devam vb). Denetimin tamamlanmasından sonra, raportör müfettiş
ahmetk@meb.gov.tr 50
müdür ve resmi okul kurulu ile toplantı yapar. Raportör müfettiş
doğal olarak belli bir iş akışı ile resmi kurulu bilgilendirir. Hükümet
yetkilileri rapor üzerinden konuştuktan sonra, raportör müfettiş
denetimin ana bulgularını bir özetini kapsayan yazılı raporunu
hazırlar. Hükmet kurulu tarafından genel denetim raporunun üç ay
içinde hazırlanması istenir, gerekirse raporun sonuçları Eğitim
Bölümünce yayınlanır. Bir okulun genel denetim raporu
yayınlandıktan bir yıl sonra raporda yayınlanmış belirli bazı
konuların değerlendirilmesi için ETİ ile bağlantı kurulur.
Eğitim sistemi üzerine ETI raporları, yayınlanmış okul
denetim raporlarını kapsar Genel denetim için denetim raporları ,
odak denetim ve bölge denetim raporları Eğitim Bölümün Web
sitesinde yayımlanır. (http://www.deni.gov.uk)
(Daha çok bilgi için (DENI. ETI, 1998; DENI. ETI, 1998)
tarafından yayınlanmış okul denetim proseslerine bakınız).

 

kaynakça:

T.C.
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
Teftiş Kurulu Başkanlığı

AVRUPA BİRLİĞİ ÜLKELERİNDE
EĞİTİM DENETİMİ

Hazırlayan
Ahmet KASAPÇOPUR
Milli Eğitim Bakanlığı Başmüfettişi

Ankara 2007

Add Comment