Çek Cumhuriyeti’nin Eğitim Denetimi

ÇEK CUMHURİYETİNİN EĞİTİM DENETİMİ
Parlamenter demokratik bir sistemle yönetilmektedir. Eğitim
yetkisi Eğitim Bakanlığına verilmiştir. Zorunlu öğretim süresi 6-15
yaşları arasında (9) yıldır
Tarihsel Bakış
Başlangıçta, Avusturya (Avusturya’ya bağlı olduğu dönem)
Eğitim Kanununda, okullar üzerine devlet gözetiminin yerini alan bir
düzenli sistem olarak 1869 da okulların gözetim konseptinin
Kliseler tarafından onanmış bir denetim kurulu olarak tanımıştır.
Mahalli okulların denetim fonksiyonlarını yerine getiren, anayasal ve
girişim yetkilerine sahip kişiler müfettişlerdi. 1918 de Çekoslavakya
bağımsızlığına kavuştu. Geleneksel değişim 1949 da, devlet yönetim
kurullarının yetkili kuruluşlarından birisi de teftiş kurulları oldu.
1953 de Devlet Denetim ve Gözetim Organizasyonu oluşturulmuş,
müfettişlerin çalışmaları, yönetim ve müfettişler arasıdaki bağlantılar
yayınlanmıştır.
“1989 dan sonra, okul yönetim konseptinde okulların
özerkliğini kapsayan bir değişime ve yeni bir denetim konseptine yer
verilmiştir. 1991 Eğitim Kanununda, Çek Teftiş Kurulunu kuruluşu
sağlanmıştır. Müfettişlerin görevleri 1995 yılında yeniden
belirlenmiştir. 1997 de Çek Teftiş Kurulun organizasyondaki görevi
belirlenmiştir.
Yönetim Gözetimi ve Denetimi
Yönetimin kontrolu ve profosyonel pedagojik denetim , 1991
Kanunuyla Eğitim Bakanlığı tarafından doğrudan yönetilen bir
denetim kurulu (The Èeská ¹kolní inspekce) olarak kurulmuştur.Bu
merkezi denetim kurulu, okul öncesi, ortaöğretim ve üniversite
öncesi eğitim kurumlarının çalışmalarını, yerel yönetim kurullarının
organize edilmiş ofislerini denetleyerek sağlamaktadır. Denetim
Kurulunun, yeni kurulmuş okul yönetim sistemlerini de denetleme
görevleri vardır.
Teftiş Kurulunun (The Èeská ¹kolní inspekce) denetimi, bölge
yönetim merkezleri , bir bölge ile sınırlanmış okul teftiş kurulları (
ahmetk@meb.gov.tr 58
şu anda 14 kurul vardır) ve bunların kırsal çalışma planları ile
seçilmiş okulların performanslarının değerlendirilmesi ve bütün
ülkedeki yerel eğitim kuruluşlarının çalışmalarını kapsamaktadır.
Teftiş Kurulu, Eğitim Bakanlığı tarafından atanmış bir başkan
tarafından yönetilir, diğer müfettişler merkezi müfettişlerin önerileri
üzerine Bakanlık tarafından atanırlar. Müfettişlerin bireysel
çalışmaları yerel teftiş kurulları ile bağlantılı olmayıp, müfettişler
öğretim sınıflandırmasına veya okul çeşidine bağlı olarak denetim
gruplarını kurarlar.
Yönetim Gözetimi , Okulların ve Eğitim Kuruluşlarının
Denetimi
Teftiş Kurulu organize kurulları düşünmeksizin bütün eğitim
kuruluşlarının denetimini yaparlar.
Denetimin ilgili alanları;
· Eğitim ve öğretimden elde edilen sonuçlarda, özellikle
öğretim dokümanların muhtevasında uygunlukların,
· Personel, materyal ve eğitim için teknik yeterliklerin,
· Ekonomik yönetimin,
· Genellikle yasal düzenlemelerle ilgili çalışmaların
gözlemlenmesidir.
Teftiş Kurulu da;
· Genellikle yasal düzenlemelerle ilgili olarak uygunluk
denetimi,
· Bir özerk kuruluş olarak, özel konularda görüş bildirme,
· Okul müdürü tarafından hazırlanmış yıllık rapor üzerine
görüş bildirme,
· Eğitim üzerine özet raporun hazırlanmasına, katılır.
ahmetk@meb.gov.tr 59
Yüksek Öğretim Kurumları Yönetimin Denetimi
Yüksek Öğretim Kanunu, yüksek öğretimin denetiminde bir
denetim kurulunun gözetiminde yapılmasını kapsamaz. Diğer
yandan, Eğitim Bakanlığının yasal yetkisi dahilinde bir bütün olarak
çalışmaların kontrol (çeklist) edilmesi belirtilmiştir. Bakanlık, yüksek
öğretim kurumlarının yönetimini, mütevelli heyetinin yıllık
raporlarına göre kaynakların kullanımı ve devlet bütçesinden yapılan
mali yardımlar konusunda girişimlerde bulunulma yetkisi vardır.
Temelde Kanun, diğer gözetim araçlarına da sahip olmalıdır.
Örneğin, yüksek öğretim kurumlarının iç düzenlemelerinin
yenileştirme süreci esnasında yasal düzenlemelere uygunluğu kontrol
edilir. Yönetimin kalitesi, uzun dönemli planların yapılması, eğitimin
kalitesi, öğretim programlarının akredidasyon süreçlerinin
değerlendirilmesi ile sağlanmaktadır. Bilim ve kalite araştırması,
gelişim, sanatsal ve yaratıcı aktiviteler ve profesörler ve doçentlerin
atanması için doğrudan ilgili performans değerlendirme sürecinde
göz önünde bulundurulan değerlerdir.
Eğitim Sisteminin Değerlendirilmesi
Bir okul denetimi ve yönetim kurulları geleneksel eğitim
değerlendirmesidir. Eğitim Bakanlığı, eğitim sisteminin amaçlarını
gerçekleştirmek için, gelişim sürecine karar verme, eğitim
istatistikleri ve alanda pedagojik araştırmalar yapmayı hedefler.
Yüksek Öğretim kurumları sahip oldukları özerklikle uzaktan
araştırma yapmaya yetkili kılınmıştır.

 

kaynakça:

T.C.
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
Teftiş Kurulu Başkanlığı

AVRUPA BİRLİĞİ ÜLKELERİNDE
EĞİTİM DENETİMİ

Hazırlayan
Ahmet KASAPÇOPUR
Milli Eğitim Bakanlığı Başmüfettişi

Ankara 2007

Add Comment