Estonya’nın Eğitim Denetimi

ESTONYANIN EĞİTİM DENETİMİ
Estonya demokratik parlamenter bir sistemle yönetilen bir
cumhuriyettir. Eğitim yetkisi merkezi ve yerel yönetimler tarafından
kullanılmaktadır. Zorunlu öğretim süresi 7-16 yılları arasında (9)
yıldır.
Tarihi Bakış: Estonya Cumhuriyeti 1918-1940 tarihleri
arasındaki iç savaş esnasında kasaba ve eyalet yetkililerince seçilmiş
okul konseyleri tarafından denetlenmiş ve rehberlik yapılmıştır.
Daha sonra bu görevler Eğitim Bakanlığı ve kantonlarda çalışan
başmüfettişler ve müfettişlere devredildi. Okul konseyleri ve
müfettişler bağımsız olarak karar verme yetkisine sahiplerdi. Okul
konseyleri ve müfettişlerin çalışmaları Eğitim ve Öğretim Denetim
Kanununda (1931, 1938) yılında düzenlenmiştir.
Sonraki düzenlemelere göre de:
Yönetim ile İlköğretim ve Ortaöğretim Kademesinde
Denetim:
Eğitim Bakanlığının Denetim Ofisleri ve Bölge Valililiklerinin
(Devlet Gözetim Ofisi) okulları devletin gözetimindedir. Okullarda
etkili değerlendirme için okul yönetimi ve okul eğitiminde
değerlendirme kriterleri, Eğitim Bakanlığı tarafından belirlenen
genel denetim esasları yayımlanmıştır. Resmi denetiminin genel
konuları, eğitim kalitesinin ihtiyaçları ve okul eğitimlerinde yasalara
uygunluk ile etkilerini sağlamaktır.
Devlet denetim ofislerinin temel fonksiyonları, devlet
denetiminin özellik arz eden konuları aşağıdadır:
· Bir okulun eğitimi ve yönetimi ile okullarda etkili
değerlendirmenin analizini yapmak, resmi müfredatının öğretim
sonuçlarını öğretim kademesine göre değerlendirmek,
· Devlet bütçesinden okullara tahsis edilen fonların kullanımını
ve eğitim alanında ortaya çıkan talepleri gözetlemek,
ahmetk@meb.gov.tr 67
· Eğitimin finans yönetimi, eğitim öğretim yayınları üzerine
okullara rehberlik etmek,
· İlköğretim ve genel orta öğretimde bölgesel ve ulusal
konumda analiz yapmaktır.
Bir resmi denetim ofisinin sahip olduğu yetkiler:
· Öğretmenler konseyi, aile okul kurulları toplantılarına
katılıma,
· Öğrencilerin yaş durumuna göre müfredatların ve standart
testlerin uygunluk değerlendirmesini yapma,
· Okulların eğitim öğretim ile ilgili yayınlanmış yayınları, okul
çalışmalarını onaylama,
· Yasal yetkilerine uygun olarak okul kurulları veya başkanı
tarafından teklif edilmiş yayınlara izin verme,
· Eğitim öğretim yetkisine sahip şehir kurulları ve kırsal
belediyelerin disiplin konularını onaya sunmaktır
Teftiş Kurulunun, bir resmi denetim ofisinden tarafız
değerlendirme talep etmek, temelde güvenilir bilgi üzerine karar
vermek, okullarda eğitim-öğretimin bir genel değerlendirmesinin
analizi yapıldığı zaman sonuçların muhasebesini yapmak ve yasal
olarak standartlara ulaşmasının sağlamak da görevlerindendir. Resmi
denetim sonuçları bir rapor haline getirilmektedir.
Bir özel okulun eğitim öğretiminin denetimi, devlet veya
belediye okullarının çalışmaları ile ilgili yasa/emirlere göre yapılır.
Eğer bir özel okulun eğitim öğretimi için resmi denetim sonuçları
eğitim kademelerine uygun değilse, Devlet Denetim Kurulu
tarafından kanunlara uygun olarak hataların düzeltilmesi istenir.
Kanuna uygun emirler bir resmi denetim ofisi tarafından
yayınlandıktan sonra, emirlere uygun direktiflere uyma zorunlululuğu
vardır. Eğer okul müdürleri bir resmi denetim ofisi tarafından
yayınlanmış bir emirle aynı görüşte değilse, Eğitimi Bakanlığının
emirleri üzerine münakaşa hakkı vardır.
ahmetk@meb.gov.tr 68
Okullarda tutulan mevcut dokümanlar arasında, mali
dokümanlar, okul kurullarının kendi istatistik raporları, öğretmenler
kurulu toplantı tutanaklarının bir öğretim yıllık özetleri vardır.
Dokumanlar yazılı veya elektronik ortamda kaydedilir. Her yıl 31
ağustosta bir elektronik dokuman çıktısı alınır. Çıktılar okul
müdürleri tarafından imzaların ve geçerli hale getirilir.
Mesleki Teknik Ortaöğretim ve Meslek Yüksek Okulları
Kademesinde Denetim:
Eğitim Bakanlığı ve eyalet valisi okulların eğitim çalışmaları
için resmi denetim talebinde bulunurlar. Eğer bir okulun eğitim
aktiviteleri, yasal olarak kuruluşlardan istenen bir hale gelmemişse,
Eğitim Bakanlığı ve bölge valisi eğitim çalışmalarının
noksanlıklarının giderilmesi için okul müdürüne bir yazılı emir
gönderir. Eğer okul müdürü Bakanlık Emri veya eyalet valisi ile aynı
görüşte değilse, durumun düzeltilmesi konusunda talepte bulunabilir.
Bir özel mesleki eğitim kurumunun denetimi Özel Okullar
Kanununa göre düzenlenir ve mesleki eğitim kurumlarının
denetiminde kendi denetim esasları uygulanır.
Yüksek Öğretim Kademesinde Denetim:
Eğitim Bakanlığı, diğer resmi kurumlar gibi yüksek öğretim
kurumları üzerinde de kanunlarla verilmiş resmi denetim ve gözetim
yetkisine sahiptir.
Eğitim Bakanlığı, rektör ve üniversite kurulunun yasal
kanunlardan sapmasını tespit ettiği zaman, gerekli düzeltmenin
yapılmasını sağlar. Temelde bir üniversite yasalara aykırı bir durum
olduğunda onu rapor etmelidir. Bir üniversite mevcut kanunların
ışığında bütçe harcama ve istatistiki raporları hazırlamakla
görevlendirilmiştir.

 

kaynakça:

T.C.
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
Teftiş Kurulu Başkanlığı

AVRUPA BİRLİĞİ ÜLKELERİNDE
EĞİTİM DENETİMİ

Hazırlayan
Ahmet KASAPÇOPUR
Milli Eğitim Bakanlığı Başmüfettişi

Ankara 2007

Add Comment