Bilim Etiği

Bilim Etiği

BİLİM ETİĞİ NEDİR?

Etik, doğru ve yanlış, iyi ve kötüyü konu edinir. Bilim etiği de bilimde neyin doğru ve
iyi, neyin yanlış ve kötü olduğu konusu ile alakalıdır. (Memduhoğlu, 2007, s. 27) Bilim bir
konuyu iyi ve ya kötü olarak değerlendiremeyeceğine göre bilim etiği bilimin ve araştırmanın
metodu ile alakadar olur diyebiliriz.

Bilimsel etiğe uygun çalışan bir araştırmacıda bulunması gereken standart özellikler ve
davranış kalıpları bulunmaktadır. Bunlar; açık fikirli olmak, karşı görüşlerde mantık
arayabilmek, kuşkucu olmak, düşünce ve gözlemlerinde bağımsız kalabilmek, kanıt için
kararı erteleyebilmek, ölçütlü düşünebilip karar verebilmek, çalışmalarında sebatlı ve özenli
olmak, bağıntılı düşünebilmek, yanılabileceğini düşünerek mütevazı olmak ve yargılarında
olasılığa yer vermektir (Tabancalı, 2004, s. 229).
Bu özellikler bir bilim insanının sahip olması gereken objektif kriterlerdir. Ancak bu
kriterler soyut ve gözlemlenemez düzeydedir. Yukarıda da bahsedildiği gibi bir bilim
insanının bilimsel etik kurallarına uyup uymadığı o bilim insanının metodu gözlemlenerek
incelenebilir. Bu metot kendisini en belirgin biçimde bilimsel yayınlarda gösterir. Bilimsel bir
yayının etik açıdan iyi sayılabilmesi için yazım aşamasında kurallara uyulması ve bilimsel
değerlere bağlı kalınması gerekmektedir (Uçak & Birinci, 2008, s. 189).

İletişim teknolojilerindeki son çeyrek asırda gerçekleşen gelişme sonucu bilgiye
ulaşma imkânı öncesine göre büyük oranda artmıştır. Tezlere, bilimsel yayınlara, kitaplara ve
bilgiye ulaşmanın bu denli kolaylaşması aynı derecede bilim etiğinin de yozlaşmasını
beraberinde getirmiştir. Bu sebeple ünümüz bilim dünyasında bilim etiği yayın etiği ile
eşdeğer hale gelmiştir. Buradan hareketle bilim etiği, bilim yaparken dürüstlük kurallarının
dışına çıkmamak olarak tanımlanabilir.
Araştırmacının araştırmadan beklentisi çarpıcı olması, kendisine ün katması, maddi
kazanç sağlaması olabilir. Bu istekler kabul edilebilirdir. Ancak bu amaçlara ulaşmaya
çalışırken bilimsel süreçlere uygun davranmak bilim etiği açısından gereklidir (Tabancalı,
2004, s. 228)

Add Comment