Örgütsel Yabancılaşma

Örgütsel Yabancılaşma

         Belli tarihsel koşullarda insan ve toplum etkinlikleri ürünlerinin (emeğin, paranın, toplumsal ilişki sonuçlarının, insanın özelliklerinin ve yeteneklerinin)bu etkinliklerden bağımsız ve bunlara egemen ya da özlerinde olduklarından değişik biçimde kavranması. Yabancılaşma; en genel anlamıyla bireylerin birbirlerinden ya da belirli bir ortam veya süreçten uzaklaşmalarını ifade etmektedir (Marshall, 1999; Akt. H. Şimşek, R. Balay ve S. Şimşek, 2012: 2)

         Yabancılaşma kavramının etimolojik öyküsüne bakıldığında, Latince’de  bu  kavramın  en  az  üç  değişik  anlamıyla  kullanıldığı görülmektedir. Hukuksal olarak devretme, elden çıkartma, zilliyet-mülkiyet hakkını başkasına verme iken;  sosyolojik olarak,  ayrılmak;  diğer  insanlardan, yurdundan  ve  Tanrılardan  ayrı  düşmek,  kopmak  olup  son  olarak  tıbbi-psikolojik anlamı,  çılgınlık,  tinsel  şaşkınlık  vb.  gibi  bir  tür  bunama  ya  da  psişik  bozukluklar demeti,  ruh  hastalığıdır  (Teber’den  Akt. Parsıl, 1997: 22).

           Psikiyatride “şizofreni, psikoz gibi ruh hastalıklarında, kişiliksizleşme, gerçek dışıcılık, kuralsızlık, yalnızlık, güçsüzlük, rol karışıklığı, umutsuzluk duygularıyla ifade edilen durum”, sosyolojide, “en genel anlamıyla bireylerin birbirlerinden ya da belirli bir süreç veya ortamdan uzaklaşmaları” (Marshall, 1999: 798) anlamında kullanılan ve felsefe dünyasına Hegel’le giren  yabancılaşma (alienation) kavramı, Latince’de başkası, yabancı anlamındaki “alienus” kelimesinden türetilmiştir (Akt. Ayık, 2013: 105).

Yabancılaşma bireyin yaşadığı psikolojik bir durumdur. Yabancılaşma kavramı kapsamının geniş olması ve geçirdiği evrelerden kaynaklanan farklı algılamalara müsait yapısı nedeniyle tanımlanması zor olmuştur. Farklı disiplinlerde hatta aynı disiplin içerisinde farklı bilim insanları veya düşünürler tarafından farklı biçimlerde ele alınmıştır.

KAYNAKÇA

PARSIL A. M. (2007) Sınıf Örgütünde Yabancılaşma, Yüksek Lisans Tezi

                 Cumhuriyet Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü: Sivas

ŞİMŞEK,  H,  BALAY, R ve  ŞİMŞEK A. S. (2012)  İlköğretim Sınıf Öğretmenlerinde Mesleki Yabancılaşma, Eğitim

Bilim Araştırma Dergisi, Cilt: 2 Sayı: 1

 

 

 

Add Comment