Bilimsel Araştırmalarda Nitel Araştırma Yöntemleri

Bilimsel Araştırmalarda Nitel Araştırma Yöntemleri Sunusu İçin Tıklayınız

Aynı çalışmada hem nicel araştırma hem de derinlemesine nitel araştırmalar yapmak oldukça zor bir süreçtir.Bazı araştırmacılar nicel araştırmaların en iyisi olduğunu ve yararlı araştırmaların ancak bu yöntemlerle gerçekleştirilebileceğini savunurken bazıları nitel araştırmaları savunmaktadır. Son dönemlerde nitel ve nicel yöntemlerin birlikte kullanıldığı karma yöntem çalışmalarına ilgi artmaktadır. Karma yöntemleri dörde ayırmaktadır.Söz konusu yöntemler ya da karma desenler kısaca şöyle açıklanabilir:

—1.Zenginleştirilmiş Desen(Triangulation Design):

—Bu desende araştırmacılar nitel ve nicel verileri eş zamanlı toplarlar.Daha sonra bu bulguları kullanarak verilerin birbirlerini destekleyip desteklemediğine bakarlar.

Örnek: Öğrencilerin teknolojiye karşı tutumları hem ölçek uygulayarak hem de veli ve öğretmenlerle görüşerek karşılaştırılabilir.

  1. 2. Açıklayıcı Desenler(Explanatory Desingn):

—Araştırmacılar önce nicel verileri toplar ve analiz ederler. Ardından bu verileri tamamlamak için nitel verileri toplarlar.

Örnek:Bir öğretim yönteminin başarısına ilişkin yapılan bir araştırmada öğrenci başarıları karşılaştırıldıktan sonra yöntemlere ilişkin en çok beğenilen yönler öğrencilerle görüşülerek ortaya konabilir.

3.Keşfe Yönelik/Keşfedici Desen(Exploratory Design):

Araştırmacılar önce nitel veriler toplar,daha sonra bu bulguları nicel veri toplamasına yön vermek üzere kullanırlar.

Örnek:kitap okumama nedenleri önce veli ve öğretmenlerle görüşülerek ortaya çıkarılabilir daha sonra ölçek uygulayarak araştırma sonlandırılır.

4.Gömülü Desen(Embedded Design):

—Gömülü desenin daha çok nicel araştırma desenlerinden deneysel ve ilişkisel araştırmaları nitel çalışmalarla desteklemek amacıyla kullanıldığı  görülmektedir.

—Nitel veriler deney öncesi ve sonrasında da toplanarak daha bütünsel çalışma yapılabilir.

Örnek:Bir öğretim programının performansa olan etkisinin test edildiği bir çalışmada,deneklerin sırasındaki davranışlarının niteliğini anlamaya dönük gözlem ve görüşme yapılması bu tür bir uygulamadır.

Çeşitleme, bir araştırma deseninin güçlendirilmesinde kullanılan temel yollardan biridir.Çeşitleme, bir araştırmada tek bir yöntem yerine birbirini destekleyen, entegre olan iki ya da daha fazla yöntemin  birlikte kullanılmasını, böylece yöntemde zenginleşmeyi sağlamayı amaçlar.

—Aynı çalışma içinde anket,ölçek gibi nicel araçların yanı sıra görüşme,gözlem ,kayıtların incelenmesi gibi nitel yöntemlerden uygun olanların kullanılması bir çeşitlemedir.

—Çeşitleme, bir idealdir ve uygulaması oldukça pahalıdır(Patton, 1990;akt.Büyüköztürk vd , 2014:247).

Denz(1978) dört tür çeşitlemeden söz eder:

Farklı veri kaynaklarının kullanılmasıyla ilgili olan veri çeşitlemesi

Çalışmada farklı araştırmacı ya da değerlendirmecilerin kullanılmasını gerektiren araştırmacı çeşitleme

Bir veri setini yorumlamada çoklu perspektiflerin kullanımını gerektiren kuramda çeşitleme

Araştırmada çoklu yöntemlerin(nitel ve nicel)kullanımını gerektiren yöntemde çeşitleme

DURUM ÇALIŞMASI (CASE  STUDY)

Nitel bir araştırma modeli olan durum çalışmaları,bilimsel sorulara cevap aramada kullanılan ayırt edici bir yaklaşımdır.

Bogdan ve Biklen(1998) tarafından tek bir olayın,konunun ya da durumun detaylı olarak incelenmesi olarak tanımlanmıştır(akt.Şavran 2014:93). Yinn(1984) ise durum çalışmasını,güncel bir olguyu kendi gerçekliği içinde çalışan,olgu ve içinde bulunulan içerik arasındaki sınırların kesin hatlarıyla belirgin olmadığı ve birden fazla veri kaynağının olduğu durumlarda kullanılan bir araştırma yöntemi olarak açıklamaktadır(akt.Yıldırım ve Şimşek, 2005). Durum çalışması bir okul,kurum,örgüt gibi doğal bir çevre içinde gerçekleştirilir. Duruma ilişkin etkenler olan ortam,bireyler,olaylar,süreçler bütüncül bir yaklaşımla derinlemesine incelenir. Etkenlerin ilgili durumu nasıl etkiledikleri ile durumdan nasıl etkilendiklerine odaklanılır(Şavran, 2014:38-39).

 Örnek olay incelemelerinde araştırmacı kendiliğinden oluşan bir toplumsal olguyu inceler,olguyu kontrol altında tutmaz(Hammersley.2004;akt. Şavran, 2014:93).

    Borg ve Gall(1996)’a göre araştırmalarda durum çalışmaları;

—Bir olayı meydana getiren ayrıntıları tanımlamak ve görmek,

—Bir olaya ilişkin olası açıklamaları geliştirmek,

—Bir olayı değerlendirmek

amacıyla  kullanılır( akt.Büyüköztürk vd, 2014:249)…..

Bilimsel Araştırmalarda Nitel Araştırma Yöntemleri Sunusu İçin Tıklayınız