Eleştirel Çalışmalarda Nitel Araştırma Yöntemi Olarak Gömülü Teori

Yasin Bulduklu

Özet
Bilinen şey ya da bilgi anlamına gelen bilim, doğayı, doğadaki olayları anlamaya yönelik akıl yürütme, gözlem ve deneylerle bilgi toplamak olarak tanımlanabilir. İlk çağlarda akıl yürütme ile erişilen düşünsel sisteme dayanan bilim, yaklaşık son üç yüz yılda yaşanan gelişmelerle sistematik bir yol ile verileri toplar, olguları ve olayları açıklar hale gelmiştir. Bilimsel yollarla veriler, genellikle nitel ve nicel olmak üzere iki yaklaşımla toplanmaktadır. Bunlardan ilki, pozitivist paradigmaya dayanan nicel araştırma yaklaşımıdır ve olayları sayılarla ifade ederek; olguları inceler ve olaylar ile arasındaki ilişkileri gözlemlenebilir ve ölçülebilir biçimde ortaya koymak temel amaçtır. Araştırma desenlerinden ikinci nitel yöntemlerdir ve bu yöntemde veri, nasıl sorusuna yönelik olarak toplanır. Fenomenlerin neden olduğu, nasıl ortaya çıktığı, hangi durumlarda geliştiği gibi sorular araştırılacağında daha esnek bir çerçeve sunan nitel yöntemlere yönelmek gerekliliktir. Farklı nitel yöntemler belirli konuları araştırmak için değişik olanakları sunmaktadır. Bu yöntemlerden biri, esnek araştırma tasarımı olanağı sunan Gömülü Teori adı da verilen kurama erişme yoludur. Bu çalışma, bir nitel araştırma yöntemi olarak Gömülü Teori, literatür bağlamında ele alınmakta eleştirel araştırmalar için kullanılabilirliğini ele almaktadır. Çalışmada teorinin çıkışı, metodolojisi, verilerin toplanması ve kodlanması açıklanmaktadır.


Anahtar Kelimeler: Gömülü Teori, Straussian Teori, Karşılaştırmalı Analiz.